'The Golden Hour'

EEN GOUDEN START VOOR JOU EN JE BABY

Het eerste gehuil. Het warme, glibberige lijfje op je buik. Het moment waarop alles even stil lijkt te vallen en tegelijk hevig leeft.Dat eerste uur na de geboorte van je baby wordt vaak het “Golden Hour” genoemd – het gouden uur. En dat is niet alleen omdat het ontroerend en intens is, maar ook omdat het letterlijk een gouden invloed heeft op de gezondheid van je baby, jouw herstel én jullie hechting.

Wat is het Golden Hour?

Met het Golden Hour bedoelen we de eerste 1 à 2 uur na de geboorte, waarin je baby zoveel mogelijk ononderbroken huid-op-huid bij jou ligt (meestal bij de moeder, maar dat kan ook bij de partner).

Concreet betekent dat:

• je baby naakt (of alleen met een luier) op jouw blote borst of buik ligt,

• jullie worden toegedekt met een warme doek of deken,

• je baby bij jou blijft, ook terwijl de placenta wordt geboren of je gehecht wordt,

• medische controles zoveel mogelijk óp jou gebeuren,

• wegen, meten en aankleden even wachten tot later – als alles medisch goed gaat.

Dat klinkt misschien als “gezellig knuffelen” – en dat is het ook –maar het is vooral: biologie, hormonen en regulatie in actie.

Wat gebeurt er in dat eerste uur met je baby?

Voor je baby is de geboorte een enorme overgang. In een paar minuten tijd verandert bijna alles:

• De longen, die vol vruchtwater zaten, moeten ineens lucht verwerken.

• De bloedsomloop verandert – de navelstreng is niet langer de levenslijn.

• Je baby moet zelf zijn lichaamstemperatuur op peil houden.

• De bloedsuiker moet stabiel blijven zonder continue toevoer via de placenta.

• Het hele stresssysteem zoekt een nieuw evenwicht.

Huid-op-huid contact is als een zachte landingsbaan voor al die veranderingen.

Onderzoek toont dat baby’s die direct na de geboorte huid-op-huid bij hun ouder liggen:

• hun temperatuur beter op peil houden,

• een rustigere ademhaling en hartslag hebben,

• minder huilen en meer rustige waakmomenten hebben,

• vaker een stabiele bloedsuiker hebben,

• én meer kans hebben om succesvol en exclusief borstvoeding te krijgen in de eerste maanden.

Je lichaam fungeert letterlijk als een “biologische couveuse”: warm, veilig, afgestemd op je baby.

In de podcastaflevering deelt Veerle vanuit haar osteopathie-praktijk hoe ze later het verschil ziet tussen baby’s die veel huid-op-huid kregen en baby’s die in het begin vaker gescheiden werden.

Wat doet het Golden Hour met jou als ouder?

Het Golden Hour is er niet alleen voor de baby – het is net zo belangrijk voor jou.

1. Hormonen & herstel

Tijdens en na de bevalling piekt het hormoon oxytocine:

• het helpt je baarmoeder samentrekken (en zo bloedverlies beperken),

• het stimuleert de melkproductie,

• en het speelt een belangrijke rol in hechting.

Huid-op-huid, het ruiken van je baby, oogcontact, het horen van dat kleine geluidje… dat alles samen versterkt die oxytocinepiek. Je lichaam krijgt het signaal: “Dit is mijn baby. Dit is belangrijk. Hier mag ik bij blijven.”

2. Hechting & zelfvertrouwen

Die eerste momenten zijn vaak de basis van een diep anker in je brein:

• je leert je baby kennen met al je zintuigen,

• je raakt vertrouwd met zijn/haar signalen,

• je ervaart: “Ik kán dit, ik mag op mijn gevoel vertrouwen.”

Dat betekent niet dat je meteen euforisch, verliefd of “op een roze wolk” moet zijn.Je mag ook moe zijn, leeg, overweldigd, verward. Het Golden Hour is geen prestatie.Maar het biedt wél de omstandigheden waarin lichaam en brein de tijd krijgen om dit nieuwe hoofdstuk zacht te laten landen.

In de podcast vertellen Imke en Veerle ook eerlijk over situaties waarin dat gevoel niét vanzelf kwam – en hoe je daar met zachtheid naar kan kijken.

Hoe ziet het Golden Hour er concreet uit?

Elke geboorte is anders, en elk ziekenhuis of kraamteam werkt een beetje anders – maar in grote lijnen kan het Golden Hour eruitzien als:

1. Baby wordt geboren

   • Als je baby goed ademt, huilt en roze wordt, is er meestal geen reden om hem/haar weg te nemen.

   • De baby wordt direct op jouw blote borst of buik gelegd, hoofdje opzij, zodat het vrij kan ademen.

2. Droogmaken en warm houden

   • De vroedvrouw droogt je baby terwijl hij/zij op jou ligt.

   • Een mutsje en een warme doek/deken houden jullie samen warm.

3. Navelstreng

   • Vaak wordt de navelstreng pas doorgeknipt als hij is uitgeklopt (tenzij er een medische reden is om sneller te handelen).

   • Dat helpt je baby bij de overgang van de bloedsomloop.

4. Controles op jou

   • De baby kan gewoon op jouw borst onderzocht worden: ademhaling, kleur, spierspanning, temperatuur…

   • Als er twijfel is over de conditie, kan het nodig zijn je baby even op een andere plek te controleren, maar dan proberen we zo snel mogelijk weer huid-op-huid te herstellen.

5. Placenta & hechten

   • Terwijl jouw baby bij jou ligt, wordt de placenta geboren.

   • Als er gehecht moet worden, kan je baby vaak gewoon op je blijven liggen – met hulp van het team om hem/haar veilig vast te houden.

6. Eerste borstvoeding

   • Veel baby’s vertonen binnen het eerste uur een prachtig zoek- en kruipgedrag naar de borst.

   • Als je hen de tijd geeft, zie je vaak dat ze zelf proberen aan te happen.

7. Wegen, meten, aankleden – pas later

   • Ideaal gebeurt dat pas nadat jullie dit eerste gouden uur samen hebben doorgebracht, als jij en je baby stabiel zijn.

     
     

Golden Hour bij keizersnede: kan dat ook?

Ja. Steeds meer ziekenhuizen werken met een “gentle” of “family-centred” keizersnede.

Dat kan betekenen dat:

• je baby zo snel mogelijk na de geboorte huid-op-huid bij jou wordt gelegd op de operatiezaal,

• als dat niet kan, hij/zij huid-op-huid bij je partner gaat liggen, vlak naast jou,

• wegen, meten en aankleden uitgesteld worden tot jullie samen in de recovery of op de kamer zijn.

Een keizersnede betekent dus níet automatisch dat je geen Golden Hour kan hebben.Het vraagt soms wel wat meer planning en afstemming.

In de podcastaflevering delen Imke en Veerle concrete zinnen die je kan gebruiken om je wensen rond het Golden Hour bij een keizersnede te bespreken met je gynaecoloog of vroedvrouw.

De rol van de partner in het Golden Hour

Partners zijn geen figuranten.Ze zijn een essentieel deel van deze eerste uren.

Wat kan je partner doen?

• Huid-op-huid met de baby, als jij je nog te zwak voelt of als er extra medische zorg nodig is.

• Waken over rust in de kamer: zacht praten, telefoons op stil, bezoekers eventueel nog even tegenhouden.

• Je ondersteunen terwijl de baby bij jou ligt: drinken aangeven, helpen bij houding, een kussen onder je arm schuiven…

• Jullie wensen mee verwoorden aan het team:

“Als alles veilig is, willen we graag dat de baby bij ons blijft en dat wegen/meten even wachten.”

Samen vormen jullie een klein team rond dat nieuwe mensje.

En als het níet lukt?

Soms loopt een bevalling anders dan je had gehoopt:

• je baby moet naar de couveuse,

• jij bent erg verzwakt of moet naar intensieve zorgen,

• er is spoed nodig,

• er is veel medische onrust.

Dan is het heel normaal dat je achteraf denkt: “We hebben ons Golden Hour gemist.”En dat kan pijn doen.

Belangrijk om te weten:

• Je hebt niets fout gedaan.

• Je lichaam en dat van je baby hebben niet één magisch uur, maar een proces van hechting.

• Je kan later nog heel veel goedmaken met:

  • huid-op-huid,

  • dragen,

  • voeden op vraag,

  • samen slapen binnen veilige richtlijnen,

  • en vooral: tijd, nabijheid en zachtheid.

In de podcastaflevering is er ook ruimte voor dit stuk: voor het gemis, de teleurstelling, en hoe je met mildheid kan kijken naar een bevalling die anders liep dan je droomde.

Hoe kan jij je voorbereiden op jouw Golden Hour?

Je kan een geboorte nooit volledig regisseren – en dat hoeft ook niet.Maar je kan wél een aantal dingen doen om de kans op een mooi Golden Hour te vergroten.

1. Informeer je

• Vraag tijdens je zwangerschapscontroles:

  • “Wat is jullie beleid rond huid-op-huid na de geboorte?”

  • “Wanneer wordt er gewogen en gemeten?”

  • “Wat is er mogelijk bij een keizersnede?”

• Volg een infosessie of online les over bevalling, Golden Hour en kraamtijd. Hoe beter je begrijpt wat er gebeurt, hoe makkelijker je je keuzes kan uitleggen.

2. Communiceer je wensen

• Schrijf je wensen in een geboorteplan of “geboortewensen”.

  Bijvoorbeeld: “Als moeder en baby stabiel zijn, willen wij graag een ononderbroken Golden Hour: huid-op-huid bij moeder (of partner), met uitgesteld wegen, meten en aankleden.”“Bij een keizersnede wensen wij, als het medisch veilig is, huid-op-huid op de operatiezaal of zo snel mogelijk in de recovery. Als dat bij de moeder niet lukt, dan bij de partner.”

• Bespreek dit op voorhand met je vroedvrouw, gynaecoloog of huisarts.

3. Organiseer rust

• Kies kleding die makkelijk open kan aan de voorkant, zodat je baby makkelijk huid-op-huid bij jou kan.

• Maak afspraken over bezoek:

  • Willen jullie in het eerste uur (of de eerste uren) überhaupt bezoek?

  • Of kiezen jullie voor een heel intieme start met jullie twee of drie?

• Bespreek met je partner hoe jullie omgaan met telefoons, foto’s en social media:

  • Eén foto? Prima.

  • Maar misschien pas later delen, als jullie er klaar voor zijn.

    
    

Tot slot: jouw uur, jullie start

Het Golden Hour is geen perfecte, glanzende scène uit een geboortefilm.Het is vaak rommelig, emotioneel, vol tranen (van allerlei soorten), zweet, bloed, gelach en stilte.

Maar midden in al die chaos is er één constante:jij en je baby hebben elkaar nodig.

Huid-op-huid, ruiken, voelen, horen, kijken.Dat is de taal waarmee jullie relatie begint.

Je mag dat uur vragen.Je mag het beschermen.En als het anders loopt dan je had gehoopt, mag je rouwen om wat er niet was – en tegelijk weten dat er nog zó veel momenten komen waarin je goud kan maken van je gewone dagen.

Wil je dit thema verder verkennen?

In onze podcastaflevering “The Golden Hour” nemen Imke (vroedvrouw) en Veerle (osteopaat) je mee in wat er allemaal gebeurt in dat eerste uur:– met praktische tips en veel zachtheid.

👉 Je vindt de aflevering via Me, Mini & More op Spotify en Apple Podcasts, of via de link in onze website-navigatie / link in bio.